Follow the Money interviewt

Hoe komen we af van Microsoft? Welke sociale media kunnen we nog gebruiken? Marleen Stikker, oprichter en directeur van Waag Futurelab, heeft er wel ideeën over. Al sinds de jaren negentig waarschuwt ze voor ‘de ongebreidelde geldzucht van techbedrijven’. Moedeloos werd ze nooit. Nu we met de rug tegen de muur staan, ziet ze langzaam dingen veranderen. Hoe? Dat vertelt ze in ‘FTM interviewt’.

Steeds meer zorginstellingen worden opgekocht door private equity. Om excessieve winsten tegen te gaan wil het kabinet strengere regels voor winstuitkeringen. Maar gezondheidseconoom Xander Koolman is niet overtuigd. ‘Er zijn veel te veel routes om toch winst uit te keren.’ Koolman ziet een andere manier om excessen in de zorg aan te pakken. Welke dat is en waarom hij de plannen van het kabinet vooral ‘voor de bühne’ vindt, hoor je in de nieuwste aflevering van Follow the Money Interviewt.

In deze aflevering interviewt Thomas Bollen journalist en Buitenhof-presentator Maaike Schoon. In haar boek Waarom jij geen huis kunt betalen laat zij zien dat de wooncrisis niet wordt veroorzaakt door een tekort aan stenen, maar het gevolg is van de manier waarop we grondbezit hebben geregeld. Schoon neemt ons mee naar de zeventiende eeuw, toen grond voor het eerst een financieel product werd, en naar de (toen wereldberoemde) liberale econoom Henry George, die er in 1879 een belasting op wilde heffen. Waarom ligt zo’n grondbelasting politiek zo moeilijk? En wat betekent het dat de meeste Nederlanders inmiddels zelf belang hebben bij verder stijgende huizenprijzen?

In bepaalde wijken in Nederland zijn mensen bij voorbaat verdacht. Zo ook in Zaanstad. Daar leidt de aanpak van ondermijnende criminaliteit tot adrescontroles in specifieke stadsdelen. De gemeente gaat ervan uit dat sommige inwoners crimineel zijn, zónder dat duidelijk is wat de bewijzen zijn, zo blijkt uit onderzoek van FTM. In deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ gaat Annette van Soest erover in gesprek met mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas.

In deze aflevering van FTM interviewt spreekt redacteur Harm Ede Botje met Wim van Dalen, directeur van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP. Die organisatie richt zich op het terugdringen van alcoholgerelateerde schade en het vergroten van de politieke en publieke bewustwording over de gezondheidsrisico’s van alcoholgebruik.

Nederland maakt tot nu toe tevergeefs jacht op Jos Leijdekkers, beter bekend als ‘Bolle Jos’. De veroordeelde drugsbaron houdt zich schuil in Sierra Leone, ontdekten FTM en het AD vorig jaar. Sindsdien is zijn invloed in het Afrikaanse land alleen maar gegroeid, zegt drugshandel- en West-Afrika-expert Kars de Bruijne. Dat maakt arrestatie of uitlevering steeds lastiger. In deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ bespreekt Annette van Soest met De Bruijne hoe de meest gezochte crimineel van Nederland kon doordringen tot de hoogste politieke kringen van Sierra Leone. Leijdekkers heeft nauwe banden met president Julius Maada Bio en zijn familie. De Bruijne, programmaleider West-Afrika en de Sahel bij instituut Clingendael, komt al jaren in het land. Hij deed er onderzoek naar het gebruik van geweld tijdens de burgeroorlog, de relatie tussen politiek en gewelddadige milities en de opkomst van gangs. Sierra Leone is van oudsher geen doorvoerland voor cocaïne. Dat veranderde rond 2019, toen groepen drugscriminelen uit de Balkan begonnen te opereren vanuit het West-Afrikaanse land. Nu maakt Bolle Jos er de dienst uit, aldus De Bruijne. ‘Mijn indruk is dat er één zon is in dit hele spel waar alles omheen draait en dat is Jos Leijdekkers. Iedereen richt zich op hem.’

In deze aflevering van FTM Interviewt spreekt redacteur Harm Ede Botje met klimaatjurist Margaretha Wewerinke-Singh, die de afgelopen jaren de eilandstaat Vanuatu bijstond. Ze was nauw betrokken bij de klimaatzaak die Vanuatu aanhangig maakte bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Vorig jaar juli kwamen de rechters met een baanbrekend advies waarin landen werden verplicht het klimaat te beschermen om zo burgers wereldwijd een schone en gezonde leefomgeving te garanderen. ‘Ik ben erg verheugd over het resultaat,’ zegt Wewerinke-Singh.

Veiligheidsdiensten opereren het liefst in stilte, maar op dit moment waarschuwen ze openlijk voor de groeiende dreiging in de wereld. Hoe moeten we die waarschuwingen zien, nu er in sneltreinvaart een nieuwe inlichtingenwet wordt voorbereid die ook het toezicht op de diensten regelt? Annette van Soest bespreekt het in deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ met Anne Mieke Zwaneveld, voorzitter van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB). Deze commissie is de laatste horde die de AIVD en de MIVD moeten nemen als ze telefoons willen afluisteren, computers of netwerken willen hacken of op grote schaal internetverkeer willen aftappen.

Veiligheidsdiensten opereren het liefst in stilte, maar op dit moment waarschuwen ze openlijk voor de groeiende dreiging in de wereld. Hoe moeten we die waarschuwingen zien, nu er in sneltreinvaart een nieuwe inlichtingenwet wordt voorbereid die ook het toezicht op de diensten regelt? Annette van Soest bespreekt het in deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ met Anne Mieke Zwaneveld, voorzitter van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB). Deze commissie is de laatste horde die de AIVD en de MIVD moeten nemen als ze telefoons willen afluisteren, computers of netwerken willen hacken of op grote schaal internetverkeer willen aftappen.

In deze aflevering spreekt Thomas Bollen met filosoof en econoom Ingrid Robeyns. Robeyns is de bedenker van het limitarisme: ze pleit voor een bovengrens aan rijkdom. Bollen en Robeyns bespreken de effecten van extreme rijkdom op de economie en het functioneren van onze democratische samenleving. Hoewel de negatieve gevolgen van grote ongelijkheid steeds zichtbaarder zijn, bestaat er tegelijkertijd weerstand tegen het aanpakken van extreme rijkdom. Waarom stuit de invoering van een vermogensbelasting op zoveel weerstand, zelfs bij mensen die nauwelijks vermogen hebben? En hoe ziet onze toekomst eruit wanneer we niets doen en de ongelijkheid doorgroeit?